Wetenschappelijk onderzoek

Via bemiddeling van het arbeidsbureau - tegenwoordig UWV werkbedrijf en wat dan ook geheten -  kwam ik in aanmerking voor een TAP-regeling: tijdelijke arbeids plaatsing. Dit hield in dat je voor de periode van een half jaar tot uiterlijk een jaar werkervaring kon opdoen. En zo kwam ik dan terecht bij het Streekgewest, een samenwerkingsverband van 18 gemeenten in West Brabant. Het kantoor was gehuisvest in een herenhuis aan de Bleoemnmarkt in Roosendaal. Opdracht wetenschappelijk onderzoek naar de behoefte aan en de mogelijkheid van uitvoering van een verzorgingsstructuur voor de kunstzinnige vorming in west brabant.. 

Mijn eerst betaalde baan was dus als semi ambtenaar. Hoofd van het streekgewest was ene Jan. een zeer erudiete man met aanzien. Zeker bij zijn ambtenaren. Bij het streekgewest waren slechts een handjevol medewerkers in dienst. Specialisten op het gebied van financiën, ruimtelijke ordening e.d. Op de begane grond was het kantoor van Jan en die van een secretaresse. Verder was daar een keukentje en een enorme vergaderzaal. Op de eerste verdiepeing zaten drie medewerkers met een of twee administratieve medewerksters. Daar bevond zich ook het archief, kopieerapparaat en franceermachine. De derde verdieping stond helemaal leeg.

Het was mijn taak om binnen een half jaar een wetenschappelijk onderzoek wat kort daarvoor was opgestart, verder te ontwikkelen, uit te voeren en af te ronden. De drs die er aan begonnen was, had een betere baan gevonden met meer toekomst dan dit ene project. Een en ander gebeurde onder verantwoordelijkheid van een begeleidingscommissie waarvan de burgemeester van Oudenbosch de voorzitter was. In deze commissie zat ook Rob van Dijk, hoofd afdeling onderwijs van de gemeente Roosendaal geloof ik. Met hem zou ik nog jaren samenwerken later. Aan deze commissie diende ik dus verantwoording af te leggen. Wat bleek echter: ik was de enige binnen het streekgewest die iets af wist van wetenschappelijk onderzoek. Dit was mijn eerst klus, dus soms liep ik tegen zaken aan waar ik wel graag advies van een meer ervaren onderzoeker bij kon gebruiken. Maar binnen het kantoor kon ik bij niemand terecht, men keek me dan aan of men water zag branden. Dit betekende dat ik soms contact zocht met oud hoogleraren in Groningen ne Nijmegen voor tips en trucs.

Bas, de comtabele oftewel de financiële deskundige, deelde zijn kamer met me. Ik was een beetje vreemde eend in de bijt. Want ik liep niet in een kostuum, maar gewoon in mijn losse kleren. Ook het ontzag jegens Jan deelde ik niet zo, ik had toch meer een amicale informele omgangsvorm. Bas was een man met principes. Zo kon hij fel het rookgedrag van collegae veroordelen - ik rookte toentertijd sigaren - maar ook thuis leefde hij waarschijnlijk wikkend en wegend met een scherp oog voor optimaal gebruik van geld. Zo deelde hij samen met een buurman één auto. 

Toen ik het onderzoek had afgerond en met de hand toen nog een dik rapport had geschreven hierover, moest dit uiteraard worden uitgetikt. Hiervoor werd speciaal een medewerstker aangetrokken. Binnen het streekgewest stond secretaris Jan bekend als een Neerlandicus, die streng met het rode potlood zorgde dat de documenten in correct Nederlands de deur uitgingen. Mijn product vond hij blijkbaar te omvattend en gaf mij dan ook cart blanche. Vervelend was wel dat de aangetrokken typiste vaker was ingehuurd en dus uit zich zelf direct corrigeerde wat zij dacht dat fout was. Zo verving zij steevast de letter C door de letter K wanneer deze uitgesproken werd als een kaa. Dit deed ze ook bij de latijnse en vaktermen en dat was natuurlijk minder. Het typewerk werd niet alleen door mij gecontroleerd, maar ook door collegae die tijd vrij hadden.

Tijdens mijn opleiding was duidelijk geworden dat er een grote kloof bestond tegen het wetenschappeijk onderwijs en de hogere beroepsopleiding. In die zin dat er vaak rapporten vanuit een ivoren torentje werden geschreven, maar die in d epraktijk op de werkvloer nauwelijks te vertalen was. Vandaar dat ik adviseerde van het dikke rapport een kleinere uitgave te maken met slechts het advies en deze te toetsen bij de betrokken professionele kunstbedrijven. Men ging akkoord en mijn contract werd verlengd. Met het advies onder de arm ben ik vervolgens heel west brabant door gereden om dit bij musea, muziekscholen enz. te bespreken. Dit was een uitdagend deel van de werkzaamheden.

Ondertussen had Bas gesolliciteerd en maakte aanstalte om te vertrekken. Gedurende zijn laatste maand kwam zijn opvolger bij hem op de kamer voor overdracht van de werkzaamheden. Ik was toen teveel. War deed men: men liet de hele bovense verdieping schoonmaken en inrichten tot kantoor. En daar in alle isolement in een gigantische kamer waar ik zou kunnen basketballen stond één bureau met twee enorme kasten en grote palmplanten. Op die plek moest ik het onderzoek afronden. Ik vluchtte vaak met mijn papieren naar beneden en ging naast het  kopieerapparaat zitten: mensen om mij heen...

Ik kan me nog herinneren dat deze collegae op ons kerkelijk huwelijkfeest waren op 31 oktober 1980. Allemaal keurig in het pak of avondjurk. Overigens heb ik ook nog jaren gespeeld in het zaalvoetbalteam waarin ambetnaren van de gemeente Roosendaal, streekgewest, brandweer en politie, gesonsord door taxibedrijf Rotax. We namen deel aan een competitie. Zelf was ik de sluitpost, de doelman dus. Ook de boekenkast werd in die tijd rijkelijk aangevuld. Tegeover het streekgewest was boekhandel van Leeuwen. Tijdens de lunchpauze scharrelde ik altijd hier naar toe. Vaak kwam ik niet met lege handen terug op kantoor. 

Bij mijn afscheid kreeg ik dan ook twee prachtige boeken: één over leven met alle zelfvoorziening en een Duits kunstboek. Naar aanleiding hiervan werd ik later nog uitgenodigd door de provincie Noord Brbanabt in Den Bosch. Zij zochten een beleidsmedewerker op het gebied van cultuur. Heb wel een eerst gesprek gehad, maar het leven als ambtenaar trok me toch niet echt aan. Ik wilde direct contact met mensen en niet in een kantoortje bladluizen tussen papieren dossiers.